Merhaba Arkadaşlar,

Kullanıcılardan veri girişi aldığımız ekranlarda kullanıcının herhangi bir seçim yapmadan doğrudan klavye kullanarak veri girişine başlaması için ilgili bir kontrole programatik olarak focus olmayı sağlamaktayız. Böylece kullanıcı sayfa üzerinde focuslanan kontrolden itibaren veri girişine başlamakta, klavyeyi kullanarak diğer girdi kontrollerine erişebilmekte ve veri giriş işlemini kısa sürede gerçekleştirebilmekte. Aynı senaryo Silverlight uygulamaları için de geçerli.

O zaman Silverlight tarafından ilk olarak sahneye 2 TextBox kontrolü ekleyelim ve daha sonra 2. textbox'a focuslanmayı sağlayalım. 

<StackPanel>
    <TextBox Width="208" x:Name="txtOne" Margin="0,10,0,0" />
    <TextBox Width="208" x:Name="txtTwo" Margin="0,10,0,0"/>
</StackPanel>

Uygulama kodumuz.

public MainPage()
{
    InitializeComponent();
    this.Loaded += new RoutedEventHandler(MainPage_Loaded);
}
 
void MainPage_Loaded(object sender, RoutedEventArgs e)
{
    txtTwo.Focus();
}

Uygulamayı çalıştırdığımızda ise aslında beklemediğimiz bir sonuç ile  karşılaşmaktayız.

Ancak browser içerisinde herhangi bir noktaya tıklarsak focus'un doğrudan ikinci textboxa geçtiğini görmekteyiz. Aslında bu da bizim istediğimiz davranış. Peki ama neden ekrana tıklamamız gerekti ? 

Bunun nedeni sayfa yüklendiğinde focus'un Silverlight uygulamasını içerisinde barındıran elementte bulunmaması. Bu nedenle biz ekrana tıklayarak plugin'in içerisinde bulunduğu kontrole focuslanmayı sağlamaktayız ve bu işlem sonucunda bizim istediğimiz textboxa focuslanma sağlanabilmekte. Peki bu problemi nasıl çözebiliriz ? 

Bu problemin çözümü için 2 yöntem bulunmakta. Birincisi javascript ile ilgili elemente focuslanmayı sağlamak. İkincisi ise javascript ile yaptığımız işlemi Silverlight tarafında sunulan imkanlar ile gerçekleştirmek.

1.Yöntem

Aşağıda bulunan javascript kodunu uygulamamıza ekleyerek Silverlight pluginine focuslanmayı sağlayabiliriz.

 var SlElement = document.getElementById('silverlightControlHost');
 if (SlElement)
     SlElement.focus();

2. Yöntem

Silverlight'ın bizim browsera ve HTML DOM'a erişmeyi sağlayan ve bir takım işlemleri gerçekleştirmemizi sağlayan System.Windows.Browser namespace'i içerisinde bulunan HtmlPage isimli tipin üzerinden sayfada bulunan plugin'e aşağıdaki gibi focuslanabiliriz.

System.Windows.Browser.HtmlPage.Plugin.Focus();

Uygulamamızın tam kodu ise şu şekilde

public MainPage()
{
    InitializeComponent();
    this.Loaded += new RoutedEventHandler(MainPage_Loaded);
}
 
void MainPage_Loaded(object sender, RoutedEventArgs e)
{
    System.Windows.Browser.HtmlPage.Plugin.Focus();
    txtTwo.Focus();
}

Uygulamayı çalıştırırsak

Böylece sizlerde focus metodunu kullandığınızda eğer istediğiniz kontrole focusu sağlayamazsanız yukarıdaki yöntemlerden biri ile sorunu çözebilirsiniz.

Görüşmek Üzere,

Merhaba Arkadaşlar,

Bir önceki yazımızda WCF RIA Serviceleri üzerinde CRUD işlemlerinin nasıl yapılabileceğini incelemiştik. Bu yazımızda sunucu tarafındaki Domain Service Class içerisindeki metotlarda bir isimlendirme standartı olduğunu ve bu standarta uygun olarak Silverlight tarafından yapılan isteklerin ilgili metoda gönderildiğinden bahsetmiştik. İleriki yazılarımızda tabi bu standartın dışına nasıl geçebileceğimizi de inceliyor olacağız.

Ancak bu yazımızın konusu Domain Service Class içerisine entityler üzerinde işlem yapmayan metotların nasıl ekleneceği. Örneğin biraz kompleks bir veri uygulaması üzerinde çalıştığımızı düşünürsek bu uygulama içerisinde bir dosya yükleme kısmı olabilir. Peki aslında entity işlemleri ile herhangi bir ilgisi olmayan bu işlemi nasıl gerçekleştirebiliriz ? Biz yazımızın odağını çok değiştirmemek adına ve yazımızın konusu Silverlight ile dosya uploadu olmadığı için konunun anlaşılması için çok daha basit bir işlem gerçekleştiriyor olacağız. Mesela blog yazılarının ve görsel derslerin vazgeçilmezi aritmetik işlemler. :)

İlk olarak Domain Service Class içerisine toplama ve bölme işlemi yapan iki metot yazarak uygulamamıza başlıyoruz.

      public int Add(int x,int y)
        {
            return x + y;
        }
 
        public double Divide(double x,double y)
        {
            if (y == 0)
            {
                throw new ArithmeticException("Y 0 olamaz.");
            }
            else
            {
                return x / y;
            }
        }

      [Invoke]
        public int Add(int x,int y)
        {
            return x + y;
        }
 
        [Invoke]
        public double Divide(double x,double y)
        {
            if (y == 0)
            {
                throw new ArithmeticException("Y 0 olamaz.");
            }
            else
            {
                return x / y;
            }
        }

        void MainPage_Loaded(object sender, RoutedEventArgs e)
        {
            NorthwindDomainContext context = new NorthwindDomainContext();
            InvokeOperation invokeOpt = context.Add(2, 3);
            invokeOpt.Completed += (_sender, _e) =>
                {
                    if (!invokeOpt.HasError)
                    {
                        MessageBox.Show("Sonuç ="+invokeOpt.Value.ToString());
                    }
                    else
                    {
                        MessageBox.Show(invokeOpt.Error.Message);
                        invokeOpt.MarkErrorAsHandled();
                    }
                };
 
            InvokeOperation divideOpt = context.Divide(6, 2);
            divideOpt.Completed += (_sender, _e) =>
                {
                    if (!divideOpt.HasError)
                    {
                        MessageBox.Show("Sonuç =" + divideOpt.Value.ToString());
                    }
                    else
                    {
                        MessageBox.Show(divideOpt.Error.Message);
                        divideOpt.MarkErrorAsHandled();
                    }
                };
        }

Merhaba Arkadaşlar,

Bu yazımızda WCF RIA Services'ı kullanan ilk uygulamamızı yaratıyor olacağız. Yazı içerisinde temel olarak bir WCF RIA Services uygulaması nasıl yaratılabilir, hangi farklı seçenekler kullanılabilir konusunu incelerken bir de kısaca kod tarafına geçerek WCF RIA Services uygulamalarında istemci tarafında bulunan Silverlight uygulamasından server tarafında bulunan uygulamada bulunan metotlara erişim nasıl sağlanıyor, hangi bileşenlere ihtiyaç duyuluyor konusunu da inceleyerek yazımızı sonlandıracağız. 

İlk WCF RIA Services Uygulaması

WCF RIA Services'ı kullanmak için öncelikle File -> New Project diyerek bir Silverlight projesi (Silverlight Application) yaratmamız gerekmekte. Bu ekranı OK diyerek geçtikten sonra oldukça tanıdık olan bir pencere ile karşılaşıyoruz. Bu pencere daha önceden de bildiğimizi üzere Silverlight uygulamasını test etmek üzere Solution içerisine bir ASP.NET web sitesi koymak isteyip istemediğimizi soran bir pencere. Ancak bu pencerenin en altına baktığımızda bu sefer farklı bir seçenek ile karşılaşmaktayız.

Eğer Silverlight projemiz içerisinde WCF RIA Services'ı kullanmak istiyorsak bu seçeneği seçmemiz gerekmekiyor. Peki bu seçeneği seçtikten sonra Silverlight projesinde ne gibi bir değişiklik gerçekleşmekte ?? Aslında yapılan sadece belirli assemblylerin Silverlight projesine referans edilmesi.

Bu assemblyler ise şunlar,

• System.ComponentModel.DataAnnotations
• System.Runtime.Serialization
• System.ServiceModel
• System.ServiceModel.DomainServices.Client
• System.ServiceModel.DomainServices.Client.Web
• System.ServiceModel.Web.Extensions

Daha sonra yukarıdaki ekranı da OK'e basarak geçtikten sonra alıştığımız üzere WCF RIA Services'ı kullanmaya hazır olan Silverlight uygulamasını yaratmış durumdayız. Artık bu noktadan sonra yapmamız gereken projeye gerekli bileşenleri ekleyerek uygulama geliştirmeye geçmek. Ancak bu safhaya geçmeden önce yaptığımız bu işlemlerin hepsini otomatik olarak yapmış olan ayrıca da belirli bir takım özellikleri de içerisinde barındıran bir proje şablonu olduğunu söylesem ne dersiniz ?  Öyleyse zaman kaybetmeden bir göz atalım.

Silverlight Business Applications

File -> New Project dediğimiz zaman Silverlight tabını seçtikten sonra proje tipleri arasında bir de "Silverlight Business Applications" bulunmakta. Bu seçeneği seçerek projeyi yarattığımızda karşımıza çeşitli servisleri daha önceden yaratılmış, pek çok farklı konuda (login,logout vs..) hazır yapılar içeren ve belirli bir görsel teması olan bir Silverlight Navigation uygulaması ile karşılaşmaktayız. İsterseniz de bu uygulama şablonu üzerinden gereken değişiklikleri yapmak suretiyle de Silverlight uygulamanızı geliştirebilirsiniz. Ancak biz sıfırdan temiz bir Silverlight uygulaması yaratarak uygulamalarımızı geliştiriyor olacağız.

Silverlight Projelerine WCF RIA Services Linkleme

Belki yazıyı bu noktaya kadar okuyup sıkılanlar olabilir basit noktalar üzerinden geçtiğim için ancak konuya tam olarak hakim olunması için bu detaylarında bilinmesi gerektiğini düşünmekteyim. Kod tarafına geçmeden önce son olarak değinmek istediğim nokta da sunucu ve istemci tarafındaki uygulamaların bağlanması. İlk yazımızda da bahsettiğim gibi aslında WCF RIA Services, sunucu taraftaki uygulama ile istemci tarafındaki Silverlight uygulamasını bağlayan bir yapı. Bu nedenle istemci tarafındaki uygulama ile bağlanacak olan WCF RIA Service'ı kolay bir şekilde bağlayabiliriz. Bu bağlama işlemi zaten proje içerisinde yaratılma sırasında yapılmakta ve bu işlemin sonucunda yazının ilerleyen kısımlarında bahsedeceğim üzere çeşitli code-generation işlemleri gerçekleştirilmekte. Ancak yine de bazı durumlarda bu linki değiştirmemiz gerekebilir. Bu işlemi ise şu şekilde yapmaktayız.

Öncelikle Silverlight projesine sağ tıklayarak properties seçeneğini seçerek Silverlight projesinin özelliklerini görüntülüyoruz. Daha sonra ekranın en altında WCF RIA Services Link adında bir başlık bulunmakta. Bu başlık içerisinde bulunan combobox vasıtasıyla solution içerisinde bulunan farklı WCF RIA Service'ları Silverlight uygulamasına bağlayabilme imkanına sahibiz.

WCF RIA Services Projesinin Bileşenlerini Yaratalım

Evet artık bu noktadan sonra kod kısmına geçiyoruz ve uçuşa geçiyoruz.  Yazımızın başında da bahsettiğimiz gibi temiz bir silverlight projesi yarattık ve gelen pencereden "Enable WCF RIA Services" seçeneğini seçtik ve Silverlight projemizi de WCF RIA Service'ı kullanabilecek duruma getirdik. 

Şimdi öncelikle olarak Data Modelimizi tanımlayacağız. Yani projemiz içerisinde bulunacak olan veri erişim katmanını oluşturacağız. İlk yazıda da bahsettiğim gibi bu katmanı oluşturmak için aslında pek çok farklı alternatifimiz bulunmakta. Yani LINQ to SQL ya da Entity Framework kullanabildiğimiz gibi NHibernate'te kullanabiliriz. Ancak biz örneklerimizde Entity Framework'ü kullanarak ilerleyeceğiz. Genelde örnekleri yaparken örnek olması amacıyla Northwind veritabanını kullanıyor olacağız. Eğer sizde bu veritabanı bulunmuyorsa Microsoft üzerinden indirebilirsiniz.  

Data Modelimizi yaratmak üzere sunucu projemiz üzerinde sağ tıklayarak "Add New Item" diyoruz ve "ADO.NET Entity Data Model" 'i  seçerek data modelimize de NorthwindModel adını vererek OK'e basıyoruz. Daha sonra ise bir wizard ile karşılaşmaktayız. Buradan da modelimizi bir veritabanından oluşturacağımızı belirten "Generate from database" 'i seçerek ve Next diyerek bir sonraki ekrana geçiyoruz.

Karşımıza gelen yeni ekran üzerinden de veritabanı bağlantımızı seçerek Next'e basıyoruz.

Daha sonra ise son olarak karşımıza seçtiğimiz veritabanı üzerinde bulunan tablo,view ve stored procedurelerin listelendiği bir ekran ile karşılaşıyoruz. Bu ekran üzerinden şu anda başlangıç olması amacıyla Products ve Categories tablolarını seçiyoruz. Ayrıca model içerisinde objectlerin isimlendirilmesinde tekilleştirme-çoğullaştırmanın kuralının uygulanması için "Pluralize or Singularize generated object names" seçeneğini de seçerek Finish butonuna tıklıyoruz ve veri modelimizi yaratıyoruz.

Veri Modelimizi de sunucu tarafında yarattıktan sonra şimdi bu yarattığımız modeli istemci tarafındaki Silverlight uygulamasına sunacak olan servisi yaratmamız gerekmekte. Bunun için de yine sunucu uygulamamıza "Domain Service Class" ekliyoruz. Ekleyeceğimiz Domain Service Class sayesinde sunucu tarafında bulunan entityleri ve çeşitli operasyonlar istemci uygulaması tarafından erişilebilir durumda olacak.

Sunucu projesine Domain Service Class'ı ekledikten sonra ise bazı seçimleri yapmak üzere bir ekran ile karşılaşıyoruz.

Bu ekran içerisinde öncelikle istemci tarafındaki uygulamanın kullanması için hangi entityleri dışarı sunmamız gerektiğiniz seçmemiz gerekiyor. Eğer bu entityler üzerinden herhangi bir değişiklik yapılacaksa de "Enable Editing" seçeneğinin seçili olması gerekmekte. Ayrıca "Enable Client Access" seçeneğinin de entitylerin istemci tarafındaki uygulama tarafından erişilebilir olması için seçili olması gerekmekte. Son olarakta en altta bazı metadata değişiklikleri yapmak üzere ilgili sınıfların yaratılmasını isteyip istemedğimiz sorulmakta. Bu seçeneği de seçerek ileride metadata'yı kullanacağımız durumlar için hazırlıklı hale geliyoruz ve OK'e basarak servisi oluşturuyoruz.

Şu ana kadar yaptıklarımızı özetlersek ilk olarak web uygulaması tarafında veri erişimini sağlayacak veri katmanını ADO.NET Entity Framework kullanarak yarattık ve daha sonra gerek yarattığımız entityleri gerekse sunucu tarafında bulunan çeşitli işlemleri Silverlight uygulamasına sunacak olan Domain Service Class'ı yarattık. 

Şu anda uygulamamız artık geliştirmeye hazır duruma geldi. Bir sonraki yazımızda artık basit CRUD işlemlerini gerçekleştirecek bir uygulama geliştirerek iyice WCF RIA Services dünyasına dalacağız.

Görüşmek Üzere,